Si mund ta bëj botën tjetër shqetësimin tim kryesor?
Pyetje: Në një hadith të Profetit ﷺ thuhet se atij që shqetësimi kryesor i përqendrohet në botën tjetër, Allahu, i Madhëruari, do t’i japë qetësi shpirtërore dhe do ta bëjë të kënaqur në zemrën e tij, ndërsa të mirat e kësaj bote do t’i vijnë në mënyrë të pashmangshme. Çfarë nënkuptohet me botën tjetër në këtë hadith? A nënkupton Xhenetin?
Epo, nëse është kështu, atëherë të gjithë njerëzit kujdesen për Xhenetin, përfshirë hipokritët, ata që kryejnë mëkate të mëdha dhe ata që janë të dobët në besim, sepse nëse e pyesim dikë: “A do të preferoje të qëndroje në këtë botë apo të shkoje në Xhenet?”, ai do të thotë: “Xhenetin, sigurisht.”
Unë po e praktikoj fenë time prej tre vitesh dhe u habita kur lexova këtë hadith madhështor. Është hadithi më i bukur që kam lexuar në jetën time.
Dua që shqetësimi im kryesor të jetë Xheneti, ashtu siç e ka pasur për qëllim i Dërguari i Allahut ﷺ në hadith, dhe jo ashtu siç veprojnë të gjithë njerëzit, të cilët gënjejnë kur thonë se shqetësimi i tyre kryesor është Xheneti, por nuk e thonë këtë nga zemra dhe vetëm e thonë me gojë.
Si mund ta arrij këtë? Cilat janë gjërat që do të më ndihmojnë ta përqendroj shqetësimin tim kryesor te bota tjetër?
Përgjigje: Falënderimet dhe lavdërimet i takojnë Allahut, dhe bekimet dhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut:
I.
Imam Ahmedi e ka transmetuar në El-Musned (35/467), Ibn Maxheh (4105) dhe Ibn Hibani në El-Ihsan (2/454), nga Abdurrahman ibn Aban ibn Uthmani, nga babai i tij, se Zejd ibn Thabiti doli pasi ishte takuar me Mervanin rreth mesditës dhe ne thamë: Ai e ka thirrur vetëm në këtë orë për ta pyetur për diçka. Kështu, shkova tek ai dhe e pyeta se çfarë kishte ndodhur dhe ai tha: Ai na pyeti për disa gjëra që i kishim dëgjuar nga i Dërguari i Allahut ﷺ.
E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë:
“Kush e ka përqendrimin vetëm te kjo botë, Allahu do t’ia ngatërrojë çështjet e tij dhe do ta bëjë të ketë vazhdimisht frikë nga varfëria dhe nuk do të marrë asgjë nga kjo botë përveç asaj që i është caktuar. Ndërsa kush e ka përqendrimin te bota tjetër, Allahu do t’i japë qetësi shpirtërore dhe do ta bëjë të ndihet i kënaqur me pjesën e tij, dhe furnizimi i tij dhe të mirat e kësaj bote do t’i vijnë në mënyrë të pashmangshme.”
Shejkh el-Albani, rahimehullah, ka thënë:
E kanë transmetuar Ahmedi… dhe ed-Darimi dhe Ibn Hibani… nga Shu’beja: Umeri ibn Sulejmani na tregoi, nga pasardhësit e Umer ibn el-Hattabit, radijAllahu anhu, nga Abdurrahman ibn Aban ibn Uthmani, nga babai i tij, se Zejd ibn Thabiti doli pasi ishte takuar me Mervanin rreth mesditës…
Ky zinxhir transmetimi është sahih dhe transmetuesit e tij janë të gjithë të besueshëm. Ibn Maxheh (2/524-525) e ka transmetuar gjysmën e fundit të tij nëpërmjet këtij zinxhiri. El-Busejriu ka thënë në Ez-Zeva’id (1/252):
Ky zinxhir transmetimi është sahih dhe transmetuesit e tij janë të gjithë të besueshëm. Ebu Davudi et-Tajalisi ka transmetuar një transmetim të ngjashëm nga Shu’beja. Gjithashtu, et-Taberaniu e ka transmetuar atë me një zinxhir të pranueshëm.
Përfundon citimi nga Silsiletul-Ehadith es-Sahihah, 1/761.
II.
Ajo që nënkuptohet me botën tjetër këtu është shpëtimi nga Zjarri dhe hyrja në Xhenet, siç thotë Allahu, i Madhëruari:
“Ajo është shtëpia e botës tjetër, të cilën Ne ua caktojmë atyre që nuk kërkojnë madhështi në tokë dhe nuk bëjnë çrregullime. Përfundimi i mirë është për të devotshmit.” [El-Kasas 28:83]
“Dhe ai që kishte besuar tha: ‘O populli im, më ndiqni, unë do t’ju udhëzoj në rrugën e drejtë. O populli im, kjo jetë e kësaj bote është vetëm kënaqësi e përkohshme, ndërsa bota tjetër është vërtet vendbanimi i përhershëm.’” [Gafir 40:38-39]
“Kjo jetë e kësaj bote nuk është veçse argëtim dhe lojë. Dhe, me të vërtetë, shtëpia e botës tjetër, ajo është jeta e vërtetë, sikur ta dinin!” [El-Ankebut 29:64]
Ibn el-Xheuzi, rahimehullah, ka thënë:
Fjalët “Kjo jetë e kësaj bote nuk është veçse argëtim dhe lojë” nënkuptojnë se jeta e kësaj bote nuk është asgjë më shumë se një mashtrim që së shpejti do të përfundojë, ndërsa shtëpia e botës tjetër, domethënë Xheneti, është jeta e vërtetë.
Ajo që nënkuptohet është se ajo është vendbanimi i jetës, në të cilin nuk ka vdekje dhe asgjë që t’i prishë kënaqësitë e saj, siç ndodh në këtë botë.
Përfundon citimi nga Zadul-Mesir, 6/283.
III.
Që muslimani ta përqendrojë tërësisht shqetësimin e tij kryesor te bota tjetër dhe të largohet nga çështjet e kësaj bote, duhet të ndërmarrë disa hapa, ndër të cilët janë:
1. Të mbështetet tek Allahu, i Madhëruari, për ta arritur këtë qëllim të rëndësishëm
Sepse asgjë nuk është e lehtë përveç asaj që Allahu, i Madhëruari, ia lehtëson njeriut.
Allahu, i Madhëruari, thotë:
“Çfarëdo që ju është dhënë, është vetëm kënaqësi e jetës së kësaj bote. Por ajo që është tek Allahu është më e mirë dhe më e qëndrueshme për ata që besojnë dhe mbështeten tek Zoti i tyre.” [Esh-Shura 42:36]
Ibn Kethiri, rahimehullah, ka thënë:
“Çfarëdo që ju është dhënë, është vetëm kënaqësi e jetës së kësaj bote” do të thotë: pavarësisht se çfarë fitoni dhe grumbulloni, mos u mashtroni prej saj, sepse ajo nuk është veçse kënaqësi e jetës së kësaj bote, e cila është e parëndësishme dhe e përkohshme dhe që në mënyrë të pashmangshme do të marrë fund.
“Por ajo që është tek Allahu është më e mirë dhe më e qëndrueshme” do të thotë: shpërblimi i Allahut, të Madhëruarit, është më i mirë se kjo botë, sepse ai është i përhershëm dhe i pavdekshëm. Prandaj, mos i jep përparësi asaj që është e përkohshme ndaj asaj që është e përhershme.
Prandaj Allahu, i Madhëruari, thotë: “për ata që besojnë dhe mbështeten tek Zoti i tyre”, domethënë për ata që tregojnë durim duke u përmbajtur nga kënaqësitë e kësaj bote dhe mbështeten tek Zoti i tyre, duke u mbështetur tek Ai për t’i ndihmuar që të jenë të durueshëm në kryerjen e detyrimeve dhe në largimin nga gjërat e ndaluara.
Përfundon citimi nga Tefsiri i Ibn Kethirit, 6/557.
2. Të largohesh nga dëshira për jetën e të pasurve dhe të mos shikosh me lakmi atë që ata kanë
Kjo përfshin shtëpitë, mjetet e udhëtimit ose automjetet, veshjet dhe pasurinë, sepse sa më shumë që një person i dëshiron këto gjëra, aq më shumë do të përqendrohet te shkëlqimi i kësaj jete dhe do ta dëshirojë atë, duke harruar begatitë e botës tjetër.
Allahu, i Madhëruari, thotë:
“Mos i drejto sytë me lakmi drejt asaj që u kemi dhënë disa prej tyre si kënaqësi, shkëlqimin e jetës së kësaj bote, me të cilin Ne po i sprovojmë ata. Furnizimi i Zotit tënd është më i mirë dhe më i qëndrueshëm.” [Ta-Ha 20:131]
Ebu Hajjan el-Endelusi, rahimehullah, ka thënë:
Kur Allahu, i Madhëruari, e urdhëroi Profetin ﷺ të ishte i durueshëm dhe ta madhëronte Atë, Ai e ndaloi që të shikonte me lakmi të mirat që u kishte dhënë jobesimtarëve. Ajo që nënkuptohet me shikimin me lakmi të të mirave që Ai u kishte dhënë jobesimtarëve është të vazhdosh t’i shikosh ato, t’i dëshirosh, të mendosh për to dhe t’i analizosh ato.
Është thënë se ajo që nënkuptohet me këtë është: Mos u mahnit, o Muhamed, nga ajo që Ne u kemi dhënë atyre prej puseve, fëmijëve, shtëpive, mjeteve të udhëtimit, veshjeve dhe ushqimit. E gjithë kjo është si një lule që nuk zgjat dhe së shpejti do të përfundojë dhe do të zhduket. Edhe pse këto fjalë duket se i drejtohen të Dërguarit ﷺ, ato janë të destinuara për umetin e tij…
Të thuash “mos shiko me lakmi” është më shprehëse sesa thjesht të thuash “mos shiko”, sepse kjo nënkupton shikim dhe vlerësim të zgjatur, ndryshe nga një vështrim i shpejtë. Të shikosh gjërat e bukura është diçka e rrënjosur në natyrën njerëzore dhe kush sheh diçka të bukur dëshiron të vazhdojë ta shikojë atë.
Por të devotshmit theksojnë rëndësinë e uljes së shikimit dhe të mos shikuarit në ndërtesat e keqbërësve dhe në gjërat që përdorin njerëzit e këqij, qofshin ato mjete udhëtimi, veshje apo gjëra të tjera, sepse ata i kanë zgjedhur këto gjëra për të tërhequr vëmendjen dhe për t’i bërë njerëzit t’i shikojnë, në mënyrë që të mburren dhe të ndihen krenarë me to. Prandaj, ai që i shikon këto gjëra po u jep atyre atë që dëshirojnë dhe është si ai që i nxit ata t’i fitojnë këto gjëra.
Përfundon citimi nga El-Bahr el-Muhit, 7/399.
Ibn Kethiri, rahimehullah, ka thënë:
Allahu, i Madhëruari, i thotë Profetit të Tij Muhamedit ﷺ: Mos i shiko këta njerëz që jetojnë në luks dhe të ngjashmit me ta, sepse ajo që ata gëzojnë prej jetës së rehatshme është si një lule që do të vyshket dhe një mirësi që së shpejti do të largohet. Me të Ne po i sprovojmë ata, dhe pak nga robërit e Mi janë mirënjohës.
Muxhahidi ka thënë: “disa prej tyre” u referohet të pasurve, por Ai të ka dhënë ty diçka më të mirë se ajo që u ka dhënë atyre, siç thotë diku tjetër:
“Dhe, sigurisht, Ne të kemi dhënë ty shtatë vargje që përsëriten dhe Kuranin madhështor. Mos i drejto sytë me lakmi drejt asaj që u kemi dhënë disa prej tyre si kënaqësi.” [El-Hixhr 15:87-88]
Përfundon citimi nga Tefsiri i Ibn Kethirit (9/383).
Kjo ndalesë për të shikuar me lakmi shkëlqimin e kësaj bote është edhe më e rëndësishme kur njerëzit e pasur, pasuria e të cilëve shikohet me lakmi, janë njerëz të devijimit dhe të mosbesimit, sepse admirimi ndaj tyre është edhe më i rrezikshëm, siç u ndodhi atyre që admiruan Karunin dhe pasurinë e tij.
Allahu, i Madhëruari, thotë:
“Dhe ai doli para popullit të vet me stolitë e tij. Ata që dëshironin jetën e kësaj bote thanë: ‘Ah, sikur të kishim edhe ne atë që i është dhënë Karunit! Vërtet, ai është me fat të madh.’ Por ata të cilëve u ishte dhënë dija thanë: ‘Mjerë për ju! Shpërblimi i Allahut është më i mirë për atë që beson dhe bën vepra të mira. Dhe atë nuk e arrijnë përveç të duruarit.’” [El-Kasas 28:79-80]
3. Nuk duhet të jesh i etur për të shoqëruar njerëz, qëllimi kryesor i të cilëve është përfitimi i kësaj bote dhe që përpiqen ta arrijnë atë
Përkundrazi, duhet të sigurohesh që të shoqërosh njerëzit e besimit dhe të marrësh pjesë në tubimet e tyre të dobishme dhe të mos tregohesh aq mendjemadh sa të ulesh me të varfrit dhe nevojtarët.
Allahu, i Madhëruari, thotë:
“Bëhu i durueshëm me ata që i luten Zotit të tyre në mëngjes dhe mbrëmje, duke kërkuar Fytyrën e Tij, dhe mos i largo sytë prej tyre duke dëshiruar stolitë e jetës së kësaj bote. Mos iu bind atij, zemrën e të cilit Ne e kemi bërë të pakujdesshme ndaj përmendjes Sonë, që ndjek epshin e vet dhe që është i shfrenuar në veprat e tij.” [El-Kehf 18:28]
Shejkh Abdurrahman es-Sa’diu, rahimehullah, ka thënë:
Këtu Allahu, i Madhëruari, e udhëzon Profetin e Tij Muhamed ﷺ dhe të tjerët që gjithashtu u nënshtrohen urdhrave dhe ndalesave hyjnore, që të kënaqen me besimtarët të cilët janë të bindur dhe e përmendin gjithmonë Allahun.
“ata që i luten Zotit të tyre në mëngjes dhe mbrëmje” domethënë në fillim dhe në fund të ditës, duke kërkuar nëpërmjet kësaj Fytyrën e Allahut. Ai i përshkruan ata si njerëz që e adhurojnë Atë me sinqeritet, gjë që nënkupton se njeriu duhet të shoqërojë njerëzit e mirë dhe të përpiqet të kënaqet me shoqërinë e tyre dhe të përzihet me ta, edhe nëse ata janë të varfër, sepse shoqërimi me ta ka shumë dobi.
“dhe mos i largo sytë prej tyre” domethënë mos i shpërfill ata dhe mos e largo shikimin prej tyre.
“duke dëshiruar stolitë e jetës së kësaj bote”, sepse kjo është e dëmshme dhe nuk ka dobi, madje mund t’i dëmtojë interesat fetare të njeriut, sepse çon në lidhjen me këtë botë dhe në përqendrimin e ideve dhe mendimeve të tij tek ajo, gjë që çon në humbjen e interesit të zemrës për botën tjetër.
Kjo ndodh sepse stolitë e kësaj bote janë të këndshme për atë që i shikon dhe e magjepsin mendjen, e cila nga ana e saj e largon zemrën nga përmendja e Allahut dhe e bën atë të përqendrohet te kënaqësitë dhe dëshirat. Kjo do ta bëjë atë ta humbasë kohën e tij dhe do t’i çrregullojë çështjet e tij, duke e çuar drejt humbjes së përhershme dhe keqardhjes së përjetshme.
Prandaj Allahu thotë: “Mos iu bind atij, zemrën e të cilit Ne e kemi bërë të pakujdesshme ndaj përmendjes Sonë”, kështu që ai bëhet i pakujdesshëm ndaj Allahut dhe Ai e dënon duke e bërë të pakujdesshëm ndaj përmendjes së Tij.
Përfundon citimi nga Tefsiri i es-Sa’diut, f. 475.
4. Duhet të jesh i kujdesshëm për t’i vizituar varrezat dhe të mendosh për Ditën e Kiametit dhe llogarinë sa herë që ndien se je lidhur me të mirat dhe shkëlqimin e kësaj bote
Është transmetuar se Ebu Hurejra tha: I Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Vizitoni varrezat, sepse ato do t’jua kujtojnë vdekjen.”
E transmeton Muslimi (976).
Është transmetuar nga Sulejman ibn Burejdeh, nga babai i tij, se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Ju pata ndaluar t’i vizitonit varrezat, por Muhamedit i është dhënë leje ta vizitojë varrin e nënës së tij, prandaj vizitoni [varrezat], sepse ato janë përkujtim i botës tjetër.”
E transmeton et-Tirmidhi (1054), i cili ka thënë: Hadithi i Burejdes është hadith sahih hasen.
Përfundon citimi.
Shejkh Ibn Uthejmini, rahimehullah, ka thënë:
Njeriu duhet t’i vizitojë varrezat në çdo kohë, natën ose ditën, në mëngjes ose në mbrëmje, të premten dhe në ditët e tjera përveç të premtes. Nuk ka ndonjë kohë të caktuar për këtë dhe sa herë që e gjen veten duke u bërë i pakujdesshëm dhe duke u zhytur në çështjet e kësaj bote, dil dhe vizito varrezat.
Përfundon citimi nga Sherh Rijadus-Salihin, 3/473.
5. Duhet të jesh i kujdesshëm për ta forcuar besimin tënd dhe për të bërë vepra të mira
Sepse Allahu, i Madhëruari, do t’u japë besimtarëve të devotshëm kënaqësi me atë që kanë në këtë botë.
Allahu, i Madhëruari, thotë:
“Kush bën vepra të mira, qoftë mashkull apo femër, duke qenë besimtar, Ne do t’i japim atij një jetë të mirë dhe do t’i shpërblejmë sipas veprave më të mira që kanë bërë.” [En-Nahl 16:97]
Një numër dijetarësh e kanë interpretuar “jetën e mirë” si kënaqësi [me atë që i është caktuar njeriut].
Ibn Kethiri, rahimehullah, ka thënë:
Kjo është një premtim nga Allahu, i Madhëruari, për atë që bën vepra të mira, të cilat janë vepra në përputhje me Librin e Allahut, të Madhëruarit, dhe Sunetin e të Dërguarit të Tij ﷺ, qoftë mashkull apo femër, prej bijve të Ademit, i cili beson në Allahun dhe të Dërguarin e Tij dhe beson se kjo vepër që është urdhëruar të bëjë është e ligjëruar nga Allahu, se Allahu do t’i japë atij një jetë të mirë në këtë botë dhe do ta shpërblejë në botën tjetër sipas veprave më të mira që ka bërë. Dhe kjo jetë e mirë përfshin të gjitha llojet e kënaqësisë dhe qetësisë shpirtërore, në çfarëdo gjendjeje që ai të jetë.
Është transmetuar nga Ibn Abasi dhe një numër dijetarësh të tjerë se ata e kanë interpretuar atë si furnizim të mirë dhe hallall.
Dhe është transmetuar nga Ali ibn Ebi Talibi, radijAllahu anhu, se ai e ka interpretuar atë me kuptimin e kënaqësisë [me atë që i është caktuar njeriut]. Ky ishte gjithashtu mendimi i Ibn Abasit, Ikrimes dhe Vehb ibn Munebihut…
Mendimi i saktë është se jeta e mirë i përfshin të gjitha këto.
Sepse në hadithin e transmetuar nga Imam Ahmedi thuhet: … Është transmetuar nga Abdullah ibn Amri se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Ka shpëtuar ai të cilit i është dhënë furnizim i mjaftueshëm dhe Allahu e ka bërë të kënaqur me atë që i ka dhënë.”
E transmeton Muslimi.
Përfundon citimi nga Tefsiri i Ibn Kethirit, 4/710.
Përfundim
Ajo që nënkuptohet me lidhjen me botën tjetër dhe të qenit i vëmendshëm ndaj saj është që shqetësimi i një personi të përqendrohet në atë që mund ta shpëtojë nga Zjarri dhe ta fusë në Xhenet.
Kjo mund të arrihet duke u kapur fort pas besimit dhe duke këmbëngulur në kryerjen e veprave të mira, gjë që përfshin mbështetjen tek Allahu, i Madhëruari, shoqërimin me njerëzit e besimit dhe pjesëmarrjen në tubimet e tyre që do t’ia kujtojnë botën tjetër, si dhe vizitimin e varrezave.
Në të njëjtën kohë, duhet të largohesh nga njerëzit, shqetësimi kryesor i të cilëve është përfitimi i kësaj bote dhe të mos i kushtosh vëmendje asaj që ata kanë prej shkëlqimit të kësaj bote.
Dhe Allahu e di më së miri.
Burimi: https://islamqa.info/ Solli në gjuhen shqipe pergjigje.net
