Pyetja:
Cili është gjykimi për vrapimin drejt xhamisë nëse namazi është gati të përfundojë?
Përgjigjja:
Falënderimi i takon Allahut, ndërsa paqja dhe bekimet qofshin mbi të Dërguarin e Allahut.
Së pari
Suneti për atë që shkon për namaz është të ecë me qetësi dhe dinjitet. Nuk pëlqehet që ai të nxitojë ose të vrapojë.
Kjo bazohet në hadithin e transmetuar nga Buhariu (600), ku Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmeton se Profeti ﷺ ka thënë:
“Kur ta dëgjoni ikametin, shkoni për namaz me qetësi dhe dinjitet, e mos nxitoni. Atë që arrini prej namazit faleni, ndërsa atë që ju ka kaluar, plotësojeni.”
Muslimi (945) transmeton gjithashtu nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të) se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Kur të jepet ikameti për namaz, mos vini duke vrapuar. Ejani me qetësi. Atë që arrini faleni, ndërsa atë që ju ka kaluar plotësojeni. Vërtet, kur ndonjëri prej jush është duke shkuar për në namaz, ai konsiderohet sikur është në namaz.”
Shejh Mensur el-Buhuti (Allahu e mëshiroftë) ka thënë:
Është e pëlqyeshme që njeriu të ecë për në namaz me qetësi dhe dinjitet. Baza për këtë është hadithi i saktë: “Kur ta dëgjoni ikametin, ecni për në namaz me qetësi. Atë që arrini faleni, e atë që ju ka kaluar plotësojeni.”
(Keshshaf el-Kina’, 1/325)
Shejh Ibn Bazi (Allahu e mëshiroftë) ka thënë:
Ecja me nxitim dhe vrapimi janë të papëlqyera dhe nuk janë të përshtatshme, sepse Profeti ﷺ ka thënë: “Kur të vini për namaz, ecni me qetësi dhe dinjitet. Atë që arrini faleni, ndërsa atë që ju ka kaluar plotësojeni.” Suneti është që njeriu të vijë në namaz duke ecur normalisht, me dinjitet dhe qetësi, derisa të arrijë në saf.
(Mexhmu’ Fetaua Ibn Baz, 30/145)
Së dyti
Nëse dikush ka frikë se do ta humbasë namazin me xhemat, dijetarët kanë pasur mendime të ndryshme.
A duhet të nxitojë për të arritur shpërblimin e namazit me xhemat, apo duhet t’i përmbahet parimit bazë, që është të mos nxitojë, sidomos duke pasur parasysh se Profeti ﷺ ka thënë se ai që është duke shkuar për në namaz konsiderohet sikur është në namaz?
Imam Neveviu (Allahu e mëshiroftë) ka thënë:
Sipas mendimit tonë, suneti është që ai që shkon për namazin me xhemat të ecë me qetësi, pavarësisht nëse ka frikë se do ta humbasë tekbirin fillestar apo jo. Këtë mendim e kanë transmetuar nga Zejd ibn Thabiti, Enesi, Ahmedi dhe Ebu Theuri. Edhe Ibn el-Mundhiri e ka zgjedhur këtë mendim, dhe El-Abdariu e ka transmetuar si mendimin e shumicës së dijetarëve.
Megjithatë, është transmetuar nga Ibn Mesudi, Ibn Umeri, El-Esved ibn Jezidi, Abdurrahman ibn Jezidi (nga tabi’inët) dhe Is’hak ibn Rahavejhi se:
Nëse dikush ka frikë se do ta humbasë tekbirin fillestar, lejohet të nxitojë.
Neveviu shton:
Argumenti ynë është hadithi i përmendur më sipër.
(Sherh el-Muhedhdheb, 4/207)
Mendimin se lejohet të nxitohet në këtë rast e ka zgjedhur edhe Shejhul-Islam Ibn Tejmije (Allahu e mëshiroftë), i cili ka thënë:
Nëse dikush ka frikë se do ta humbasë krejtësisht namazin me xhemat ose namazin e xhumasë, atëherë nuk është e saktë të thuhet se është e papëlqyer të nxitojë, sepse humbja e këtyre nuk mund të kompensohet.
(Sherh el-’Umdeh, fq. 598)
Shih gjithashtu: El-Kafi i Ibn Kudames (1/291).
Në El-Mevsu’ah el-Fikhijjeh (27/182) thuhet:
Malikitë kanë thënë se lejohet të ecet më shpejt drejt namazit me xhemat për të arritur shpërblimin e tij, duke shtuar pak ritmin e ecjes, por jo duke vrapuar në mënyrë që bie ndesh me dinjitetin.
Shejh Muhamed ibn Ibrahim Alu esh-Shejkh (Allahu e mëshiroftë) ka thënë:
Disa dijetarë kanë zgjedhur mendimin se nëse njeriu ka frikë se do ta humbasë namazin me xhemat ose namazin e xhumasë, atëherë mund të shpejtojë, sepse këto janë adhurime që nuk kanë zëvendësim. Ky mendim bazohet në parimin e zgjedhjes së dëmit më të vogël për të shmangur dëmin më të madh. Humbja e namazit të xhumasë ose e namazit me xhemat është më e rëndë, sepse ato janë obligime, ndërsa ndalimi i nxitimit është vetëm në kuptimin e papëlqyeshmërisë (mekruh).
(Fetaua ue Resail Muhamed ibn Ibrahim Alu esh-Shejkh, 2/148)
Përfundim
Parimi bazë është që myslimani të shkojë në xhami me qetësi dhe dinjitet, pa ecur me nxitim.
Megjithatë, nëse ka frikë se do ta humbasë namazin me xhemat, atëherë i lejohet të shpejtojë disi për ta arritur xhematin, por pa vrapuar dhe pa humbur qetësinë dhe dinjitetin që i takojnë një myslimani.
Allahu e di më së miri.
Burimi: islamqa.islamqa.info / Solli në gjuhën shqipe pergjigje.net
