Pyetje: Kam një pyetje që nuk e kuptoj mirë. Në një fetva rreth pastërtisë thuhet se kur papastërtia zhduket, atëherë nuk zbatohet më gjykimi i saj. Gjithashtu është përmendur një fetva nga Shejh el-Feuzani ku thuhet se papastërtia nuk largohet nga rrobat përveçse duke u larë me ujë të pastër dhe se nuk mjafton që rroba e ndotur thjesht të thahet. Mirëpo, Pejgamberi ﷺ ka thënë për gjakun e menstruacioneve që bie në rrobat e gruas: “Le ta gërvishtë, pastaj ta fërkojë me ujë, pastaj ta lajë dhe të falet me të.” (Buhariu dhe Muslimi).
Pra, është e domosdoshme që papastërtia të lahet nga rroba para namazit. Gjithashtu, nëse dikush prek një papastërti të lagur, ai duhet të lajë pjesën që ka prekur, sepse papastërtia është transferuar tek ai. Ndërsa nëse papastërtia është e thatë, ai nuk ka nevojë të lajë atë që ka prekur, sepse papastërtia nuk është transferuar. Atëherë, a largohet gjykimi i papastërtisë nga rroba nëse ajo thahet dhe nuk duket më?
Përgjigje e shkurtër: Vetëm tharja e rrobës nuk mjafton që ajo të konsiderohet e pastër nga papastërtia. Papastërtia duhet të largohet realisht, zakonisht me larje, derisa të zhduken gjurmët e saj. Nëse rroba vetëm thahet, papastërtia mund të mbetet ende, edhe pse nuk transferohet kur është e thatë. Disa dijetarë kanë përmendur se nëse me kalimin e kohës dhe ndikimin e diellit apo erës zhduken plotësisht gjurmët e papastërtisë, atëherë rroba mund të konsiderohet e pastër. Megjithatë, mendimi më i sigurt është që rrobat e ndotura të lahen me ujë.
Përgjigjja e plotë: Falënderimi i takon Allahut dhe paqja dhe bekimet qofshin mbi të Dërguarin e Allahut ﷺ.
Së pari:
Kur papastërtia zhduket, atëherë gjykimi mbi të pushon. Por nëse urina thahet mbi një rrobë në hije, ajo nuk zhduket, por mbetet aty, dhe nëse i hidhet ujë, gjurmët e saj shfaqen përsëri.
Për këtë arsye, disa dijetarë kanë thënë se papastërtia në rroba nuk pastrohet vetëm me tharje.
Madje shumica e dijetarëve janë të mendimit se papastërtia në tokë nuk pastrohet nga dielli dhe era, ndryshe nga mendimi i hanefive.
Mendimi i hanefive është më i saktë dhe bazohet në faktin se gjurmët e papastërtisë zhduken nga ndikimi i diellit ose erës, jo thjesht nga tharja e tokës, sepse toka thahet shpejt ndërsa gjurmët e papastërtisë mbeten.
Por nëse rroba thahet në diell dhe lihet për një kohë të gjatë, aq sa nëse më pas i hidhet ujë nuk shfaqet më asnjë gjurmë e papastërtisë, atëherë rroba konsiderohet e pastër sipas disa juristëve. Ky është mendimi i shafive dhe hanbelive, dhe është mendimi që ka zgjedhur Shejh el-Islam Ibn Tejmije rahimehullah.
Neveviu rahimehullah ka thënë:
“Sa i përket rrobës që është bërë e papastër nga urina apo diçka e ngjashme, nëse gjurma e papastërtisë largohet prej saj nga dielli, mendimi i saktë është se ajo nuk bëhet e pastër, dhe ky është edhe mendimi i dijetarëve irakianë.
Imam el-Haramejn transmetoi nga shokët e tij se ata kanë përmendur dy mendime për këtë çështje, ashtu si në rastin e tokës. Ai tha: Njëri nga dijetarët, domethënë el-Furani, tha: Nëse themi se rroba pastrohet nga dielli, a pastrohet edhe nëse thahet në hije? Ka dy mendime për këtë.
Ky argument është i dobët. Imami tha: Pa dyshim që vetëm tharja nuk mjafton në këtë rast, sepse toka thahet shpejt në diell edhe pse gjurmët e papastërtisë ende mbeten.
Ajo që ka rëndësi është zhdukja e gjurmëve të papastërtisë pas një kohe të gjatë, dhe për këtë nuk ka mospajtim mes dijetarëve. E njëjta gjë vlen edhe për rrobat.”
El-Mexhmu’, 2/596.
Bazuar në këtë, themi se vetëm tharja nuk mjafton. Është e domosdoshme që gjurmët e papastërtisë të zhduken.
Shejh el-Islam Ibn Tejmije rahimehullah ka thënë:
“Toka mbi të cilën ka papastërti mund të pastrohet nga dielli dhe era, me kusht që të mos mbetet asnjë gjurmë e papastërtisë. Ky është mendimi i Ebu Hanifes. Por nuk lejohet të merret tejemum nga ajo tokë. Megjithatë, lejohet falja mbi të edhe nëse nuk është larë.
Edhe gjëra të tjera mund të pastrohen nga dielli dhe era. Ky është një mendim në medhhebin e Ahmedit, dhe Ahmedi e ka përmendur këtë edhe për litarët ku varen rrobat për t’u tharë.”
Mbaron citimi nga el-Ihtijarat el-Fikhijjeh ضمن el-Fetaua el-Kubra, 5/312.
Shih gjithashtu: el-Furu’, 1/241; el-Insaf, 1/317.
Së dyti:
Papastërtia e thatë në një rrobë, për shembull, nuk transferohet tek ai që e prek nëse edhe dora e tij është e thatë. Por kjo nuk do të thotë se rroba është e pastër.
Nuk ka kundërshtim mes këtyre tri çështjeve:
Që gjykimi mbi papastërtinë pushon kur papastërtia zhduket.
Që papastërtia në rroba nuk pastrohet vetëm duke u tharë, sepse ajo nuk zhduket me kaq. Përkundrazi, duhet të zhduken gjurmët e saj që rroba të konsiderohet e pastër.
Që papastërtia nuk transferohet mes dy gjërave të thata. Por fakti që ajo nuk transferohet nga rroba tek diçka tjetër nuk do të thotë se papastërtia është zhdukur nga rroba apo se rroba është bërë e pastër.
Në Hashijet ed-Desuki, 1/81 thuhet:
“Vërejtje: Nuk do të thotë se papastërtia është zhdukur kur urina thahet mbi diçka si rroba. Nëse ajo bie në kontakt me diçka të lagur, atëherë e bën atë të papastër.”
Hanefitë janë të mendimit se toka pastrohet nga dielli, era apo zjarri. Kjo vlen vetëm për tokën dhe gjërat e lidhura me të, ndryshe nga gjërat e tjera si rrobat, të cilat nuk pastrohen në këtë mënyrë.
Në el-Bahr er-Raik, 1/237 thuhet:
“Toka e papastër pastrohet kur thahet dhe nuk mbetet asnjë gjurmë e papastërtisë, dhe lejohet falja mbi të, por nuk lejohet marrja e tejemumit prej saj.”
Domethënë, toka e papastër bëhet e pastër me tharje nëse zhduken të gjitha gjurmët e papastërtisë. Atëherë lejohet falja mbi të, por jo marrja e tejemumit prej saj.
Ky gjykim vlen vetëm për tokën, jo për rrobat, mobiliet, trupin e njeriut e të ngjashme, të cilat nuk pastrohen vetëm me tharje.
Gjithashtu, në këtë gjykim përfshihet çdo gjë e lidhur me tokën, si muret, pemët, bari, kallamishtet dhe të ngjashme, për sa kohë që janë ende të lidhura me tokën. Ato pastrohen kur thahen, sipas mendimit më të saktë, siç përmendet në el-Khulasah.
Por nëse druri apo kallamishtet priten dhe ndoten me papastërti, ato nuk pastrohen ndryshe veçse me larje.
Allahu e di më së miri.
Burimi: https://islamqa.info/ — Solli në gjuhen shqipe pergjigje.net
