Pyetje: Kur një musliman kryen një vepër, cilat kushte duhet të plotësohen që ajo të pranohet dhe, rrjedhimisht, ai të shpërblehet nga Allahu? A mjafton që ai të ketë për qëllim të ndjekë Kuranin dhe Sunetin dhe, për këtë arsye, të shpërblehet edhe nëse vepra e tij ka qenë e gabuar? Apo duhet të ketë nijetin, por gjithashtu duhet të veprojë në përputhje me Sunetin e saktë?
Përgjigje: Falënderimet dhe lavdërimet i takojnë Allahut, dhe bekimet dhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut.
Që adhurimet të pranohen nga Allahu dhe njeriu të shpërblehet për to, duhet të plotësohen dy kushte.
Kushti i parë: Adhurimi duhet t’i kushtohet vetëm Allahut. Allahu thotë, sipas kuptimit të ajetit:
“E megjithatë, ata qenë urdhëruar vetëm që të adhuronin Allahun me sinqeritet të plotë ndaj Tij në fe, duke qenë larg çdo besimi të kotë.”
[El-Bejjine, 98:5]
Kuptimi i adhurimit vetëm të Allahut është që njeriu, në të gjitha fjalët dhe veprat e tij, të brendshme dhe të jashtme, të synojë kënaqësinë e Allahut. Allahu thotë, sipas kuptimit të ajeteve:
“Dhe askujt nuk i ka bërë ndonjë të mirë që duhet t’ia shpërblejë, por vetëm për të kërkuar Fytyrën e Zotit të tij, më të Lartit.”
[El-Lejl, 92:19-20]
“Ne ju ushqejmë vetëm për hir të Allahut. Për këtë, nuk duam prej jush as shpërblim, as falënderim.”
[El-Insan, 76:9]
“Kush dëshiron shpërblimin e Ahiretit, Ne do t’ia shtojmë atij shpërblimin. E kush dëshiron shpërblimin e kësaj bote, Ne do t’i japim prej saj atë që është përcaktuar për të, por ai nuk do të ketë pjesë në Ahiret.”
[Esh-Shura, 42:20]
“Kush dëshiron jetën e kësaj bote dhe shkëlqimin e saj, Ne do t’ua shpërblejmë plotësisht veprat e tyre në këtë botë dhe nuk do t’u mungojë asgjë prej asaj që u takon. Këta janë ata që në Ahiret nuk do të kenë asgjë tjetër përveç Zjarrit. Do t’u shkojë kot ajo që kanë bërë në këtë botë dhe do të jetë e pavlerë ajo që kanë punuar.”
[Hud, 11:15-16]
Është transmetuar se Omeri ibn el-Hattabi, radijAllahu anhu, ka thënë: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ duke thënë:
‘Shpërblimi i veprave varet nga nijeti dhe çdo njeri do të shpërblehet sipas asaj që ka pasur për qëllim. Prandaj, kushdo që emigron për përfitime të kësaj bote ose për t’u martuar me një grua, emigrimi i tij do të jetë për atë për të cilën ka emigruar.’
(E transmeton Buhariu, Bed’ul-Uahj, 1.)
Muslimi ka transmetuar nga Ebu Hurejra, radijAllahu anhu, se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Allahu i Bekuar dhe i Lartësuar thotë: ‘Unë jam aq i Vetëmjaftueshëm, saqë nuk kam nevojë për asnjë ortak. Prandaj, kushdo që kryen një vepër për hir të dikujt tjetër krahas Meje, Unë e braktis atë vepër dhe ia lë atij me të cilin më ka bërë ortak.’”
(E transmeton Muslimi, Ez-Zuhd uer-Rekaik, 5300.)
Kushti i dytë: Vepra duhet të jetë në përputhje me mënyrën e vetme të adhurimit që Allahu ka përcaktuar, gjë që arrihet duke ndjekur Profetin ﷺ në ligjet dhe udhëzimet që ai ka sjellë.
Është transmetuar se Profeti ﷺ ka thënë:
“Kushdo që kryen një vepër që nuk përputhet me çështjen tonë, pra Islamin, ajo do t’i refuzohet.”
(E transmeton Muslimi, el-Akdije, 3243.)
Ibn Rexhebi, rahimehullah, ka thënë:
“Ky hadith përbën një nga parimet më të rëndësishme të Islamit. Ai shërben si peshore për të vlerësuar veprat nga ana e tyre e jashtme, ashtu siç hadithi ‘Shpërblimi i veprave varet nga nijeti’ shërben si mjet për të vlerësuar natyrën e brendshme të veprave. Ashtu siç nuk merr shpërblim ai që kryen një vepër pa e pasur për qëllim kënaqësinë e Allahut, po kështu refuzohet dhe i kthehet atij që e kryen çdo vepër që nuk është në përputhje me urdhrin e Allahut dhe të të Dërguarit të Tij. Çdo gjë që shpiket në Islam dhe për të cilën Allahu dhe i Dërguari i Tij nuk kanë dhënë leje, nuk ka asnjë lidhje me Islamin.”
(Xhami’ul-Ulumi uel-Hikem, vëllimi 1, f. 176.)
Profeti ﷺ urdhëroi ndjekjen e Sunetit të tij dhe të mësimeve të tij dhe e bëri këtë detyrim. Ai ﷺ ka thënë:
“Ju duhet ta ndiqni Sunetin tim dhe Sunetin e kalifëve të mi të drejtudhëzuar. Kapuni fort pas tij, sikur ta shtrëngonit me dhëmballët tuaja.”
Ai gjithashtu paralajmëroi kundër bidatit, duke thënë:
“Ruajuni çështjeve të shpikura rishtazi, sepse çdo çështje e shpikur rishtazi është humbje.”
(E transmeton Tirmidhiu, el-Ilm, 2600. Shejh Albani e ka vlerësuar hadithin si autentik në Sahih Sunen et-Tirmidhi, nr. 2157.)
Ibn el-Kajjimi ka thënë:
“Allahu e ka bërë sinqeritetin në adhurim vetëm ndaj Tij dhe ndjekjen e Sunetit si kushtet për pranimin e veprave. Nëse këto kushte nuk plotësohen, veprat nuk pranohen.”
(Er-Ruh, 1/135.)
Allahu thotë, sipas kuptimit të ajetit:
“Ai është që ka krijuar vdekjen dhe jetën, për t’ju provuar se cili prej jush është më i miri në vepra.”
[El-Mulk, 67:2]
El-Fudajli ka thënë:
“Më i miri në vepra” do të thotë ai që është më i sinqertë ndaj Allahut dhe që vepron më së shumti në përputhje me Sunetin.
Dhe Allahu është Burimi i forcës.
