Pyetje: Dua të pyes për pështymën e qenit. Këtu në Itali qentë janë kudo dhe unë ndihem më i qetë me mendimin e Imam Malikut rahimehullah. Por nëse pështyma e qenit bie në rrobat e mia, a lejohet të falem me to, duke qenë se mund të ketë lagështi nga pështyma e qenit në rroba, edhe pse nuk shihet ndonjë papastërti?
Përgjigje:
Falënderimet dhe lavdërimet i takojnë Allahut, Zotit të botëve. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut dhe se Muhamedi ﷺ është rob dhe i Dërguari i Tij.
Së pari:
Shumica e dijetarëve janë të mendimit se pështyma e qenit është e papastër (nexhis) dhe çdo gjë që preket prej saj duhet pastruar.
Ibn Kudame el-Hanbeli rahimehullah ka thënë:
“Papastërtia është dy llojesh. Lloji i parë është ajo që konsiderohet e papastër me pajtimin e dijetarëve. Këtu hyjnë qentë dhe derrat; çdo gjë që del prej tyre apo është pjesë e tyre është e papastër, qoftë vetë kafsha, uji apo ushqimi që mbetet prej tyre, apo çdo gjë që del prej tyre.”
Ky është mendimi i Shafiut, Ebu Ubejdit dhe të tjerëve. Edhe Ebu Hanife ka këtë mendim për ujin që mbetet prej qenit.
Shumica e dijetarëve argumentohen me hadithin e Ebu Hurejres رضي الله عنه, ku i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Nëse qeni lëpin enën e ndonjërit prej jush, le ta lajë atë shtatë herë.”
(Buhariu 172)
Në një transmetim te Muslimi thuhet:
“Nëse qeni lëpin enën e ndonjërit prej jush, le ta derdhë atë që është brenda dhe pastaj ta lajë shtatë herë.”
Ndërsa në një transmetim tjetër:
“Pastrimi i enës së ndonjërit prej jush, kur e lëpin qeni, është që të lahet shtatë herë, herën e parë me dhe.”
Ky hadith tregon se pështyma e qenit është e papastër në disa mënyra:
Në fillim të hadithit thuhet “pastrimi i enës”, dhe pastrimi në Sheriat përdoret për largimin e papastërtisë.
Imam Neveviu rahimehullah ka thënë:
“Kjo është argument i qartë sipas Shafiut dhe të tjerëve që thonë se qeni është i papastër, sepse pastrimi kërkohet vetëm nga papastërtia.”
Urdhri për ta derdhur atë që gjendet në enë:
“Nëse qeni lëpin enën e ndonjërit prej jush, le ta derdhë atë që është brenda.”
Ibn Haxheri rahimehullah ka thënë se kjo tregon se arsyeja e larjes është papastërtia, sepse ndryshe nuk do të urdhërohej hedhja e ushqimit apo ujit.
Disa sahabë e kanë përmendur qartë se arsyeja e larjes është papastërtia dhe nuk dihet ndonjë sahabi që ta ketë kundërshtuar këtë.
Së dyti:
Mendimi i njohur i Imam Malikut rahimehullah është se pështyma e qenit nuk është e papastër. Sipas tij, ena lahet shtatë herë vetëm si adhurim dhe bindje ndaj urdhrit të Profetit ﷺ.
Ibn Abdil-Berri rahimehullah ka thënë:
“Mendimi i Malikut dhe medhhebit të tij është se ajo që mbetet prej qenit është e pastër dhe ena lahet shtatë herë vetëm si bindje ndaj urdhrit të Profetit ﷺ.”
Ky mendim është përkrahur edhe nga Ibn Mundhiri dhe Imam Buhariu rahimehumullah.
Argumenti më i fortë i tyre është fjala e Allahut:
“Hani nga ajo që ju kapin për ju qentë e gjuetisë.”
(El-Maide 5:4)
Ata thanë: nëse qeni do të ishte i papastër në vetvete, atëherë edhe gjahu që prek me gojë do të ishte i papastër.
Por shumica e dijetarëve janë përgjigjur se pështyma e qenit në gjueti është falur për shkak të nevojës.
Gjithashtu argumentohen me hadithin e Ibn Omerit رضي الله عنه ku thuhet:
“Në kohën e Profetit ﷺ qentë hynin dhe dilnin nga xhamia dhe askush nuk hidhte ujë mbi vendet ku urinonin.”
(Buhariu 174)
Por dijetarët janë përgjigjur se kjo ka qenë në fillim të Islamit, para se të urdhërohej ruajtja dhe pastrimi i xhamive.
Së treti:
Ata dijetarë që e konsiderojnë pështymën e qenit të papastër thonë se rrobat duhet të pastrohen nëse bie mbi to pështyma e qenit.
Pastrimi bëhet sipas hadithit të Ebu Hurejres رضي الله عنه: të lahet shtatë herë dhe më mirë është që njëra herë të jetë me dhe.
Imam Neveviu rahimehullah ka thënë se më mirë është që dheu të përdoret në larjen e parë.
Nëse nuk gjendet dhe ose përdorimi i tij mund t’i dëmtojë rrobat, atëherë mund të përdoret sapun ose detergjent tjetër.
Shejh Ibn Uthejmini rahimehullah u pyet për qentë e trajnuar që kontrollojnë makinat dhe lëpijnë sendet. Ai tha:
“Nëse pështyma e qenit bie mbi rroba apo gjëra të tjera, ato duhet të lahen shtatë herë. Nëse dheu mund t’i dëmtojë, atëherë mund të përdoret sapun ose detergjent në vend të tij.”
Sa i përket mendimit të Malikive, ata thonë se pështyma e qenit është e pastër dhe nuk është obligim pastrimi i rrobës prej saj.
Në el-Mudeuene thuhet:
“Nuk ka problem nëse pështyma e qenit bie mbi rroba.”
Gjithashtu në Mevahib el-Xhelil thuhet:
“Nëse qeni lëpin dorën e dikujt, ai nuk e ka obligim ta lajë atë.”
Përfundim:
Mendimi më i fortë është ai i shumicës së dijetarëve, se pështyma e qenit është e papastër dhe nuk lejohet falja me rroba ku ka rënë pështyma e qenit derisa ato të pastrohen në mënyrën e përmendur më sipër.
Por sa i përket mendimit të Malikive, që pështyma e qenit është e pastër dhe falja me ato rroba është e vlefshme, atëherë kush e ndjek këtë mendim sepse është i bindur nga argumentet, ose ndjek një imam apo dijetar që ka këtë mendim, nuk duhet qortuar, sepse kjo është një çështje ku ka mospajtim të pranueshëm mes dijetarëve dhe secila palë ka argumentet e saj.
Allahu e di më së miri.
