Pyetje: Ju lutem, shpjegoni në hollësi hipokrizinë. A konsiderohet hipokrizi nëse një person i fsheh dhe i kontrollon ndjenjat e zemërimit ndaj dikujt dhe, në vend të kësaj, shfaq respekt dhe mirënjohje? Apo duhet të jetë i zëshëm dhe t’i shprehë hapur ndjenjat e tij negative ndaj dikujt, duke thënë se nuk mund të jetë hipokrit dhe se patjetër do ta thotë atë që ka në zemër? Gjithashtu, ju lutem shpjegoni nëse këshillohet që të flitet hapur për gabimet e dikujt, qoftë në praninë apo në mungesën e tij. Çfarë lloj hipokrizie përmendet në Kuran? Çfarë thotë Allahu i Lartësuar për një person që i nxjerr në pah dhe i diskuton të metat, mëkatet ose gabimet e të tjerëve, në mungesë apo në prani të tyre, duke thënë se nuk gënjen dhe nuk është hipokrit dhe se patjetër do ta thotë çdo gjë që është e vërtetë? Dua të di nëse kjo lloj e vërtete është e lejuar. Ekziston një gjë që ne e quajmë maslehat. A duhet njeriu të heshtë, apo duhet të jetë i hapur dhe të flasë për gjithçka, edhe nëse kjo mund të shkaktojë situata të këndshme ose të pakëndshme? A është e vërtetë, në dritën e Islamit, se e vërteta e thënë pa qenë nevoja shkakton probleme dhe mosmarrëveshje?
Përgjigje: Të gjitha lavdërimet dhe falënderimet e përsosura i takojnë Allahut, Zotit të botëve…
Ekzistojnë dy lloje hipokrizie:
1. Hipokrizia në besim (hipokrizia e madhe): Ajo ndodh kur një person shfaq besimin (imanin), por fsheh mosbesimin (kufrin). Allahu na ruajttë prej saj! Ky lloj hipokrizie e bën njeriun të hyjë në Zjarr dhe të qëndrojë aty përgjithmonë. I lutemi Allahut të na ruajë prej saj.
2. Hipokrizia në vepra (hipokrizia e vogël): Ky lloj përfshin disa veprime që janë identifikuar si shenja të hipokrizisë. Megjithatë, ato nuk e nxjerrin personin që i kryen nga feja islame. Ndër to janë thyerja e premtimit, gënjeshtra dhe tradhtimi i amanetit. Profeti ﷺ ka thënë:
“Shenjat e hipokritit janë tri: kur flet, gënjen; kur premton, e thyen premtimin; dhe kur i besohet diçka, e tradhton amanetin.” [E transmeton Buhariu]
Duke pasur parasysh këtë, kupton se fshehja e urrejtjes dhe e ndjenjave negative ndaj një personi që ka disa tipare të këqija, duke shfaqur në të njëjtën kohë dashamirësi ndaj tij, nuk konsiderohet hipokrizi nëse bëhet për një dobi të pranueshme sipas Sheriatit. Për shembull, kjo mund të bëhet për ta thirrur atë person drejt Allahut, për ta nxitur që të ndjekë rrugën e drejtë dhe të nxitojë të pendohet për mëkatet e tij. Përkundrazi, kjo konsiderohet sjellje e lavdërueshme, e karakterizuar nga mirësia dhe butësia, për sa kohë që nuk përfshin mbylljen e syve ndaj së pavërtetës ose miratimin e një vepre të ndaluar.
Allahu i Lartësuar e urdhëroi profetin Musa, alejhi selam, që ta këshillonte Faraonin, i cili ishte njeriu më i lig i kohës së tij, me butësi. Allahu thotë, sipas kuptimit të ajetit:
“Dhe flitini atij me fjalë të buta, që ndoshta të përkujtohet ose të frikësohet (nga Allahu).” [Kurani, 20:44]
Allahu i Lartësuar e ka urdhëruar mirësinë, fjalët e mira dhe largimin e së keqes përmes së mirës dhe mirësjelljes në shumë vende në Kuran dhe në Sunet.
Prandaj, të qenët i zëshëm dhe shprehja me zë të lartë e urrejtjes dhe e ndjenjave negative ndaj dikujt nuk është e lavdërueshme, përveçse kur kjo bëhet për të mbrojtur të vërtetën dhe për të arritur një dobi të pranueshme sipas Sheriatit, siç është pengimi i dikujt nga kryerja e një mëkati, ndalimi i tij prej tij e të ngjashme. Fshehja e ndjenjave të tilla negative dhe shfaqja e të kundërtës për një qëllim fisnik nuk konsiderohet hipokrizi.
Sa i përket përballjes me të tjerët për të metat e tyre, nëse këto të meta lidhen me moskryerjen e detyrimeve ndaj Allahut, duke kryer mëkate ose duke neglizhuar detyrimet fetare, atëherë kjo hyn në kuadër të këshillës së sinqertë (nasihah), të cilën feja e ka urdhëruar. Megjithatë, kjo duhet të bëhet në një mënyrë të mirë, që të mos e largojë personin të cilit i jepet këshilla. Sa i përket faktit nëse këshilla duhet të jepet menjëherë apo të shtyhet, kjo varet nga dobia e pranueshme sipas Sheriatit dhe nga reagimi që pritet prej personit të këshilluar.
Ndërsa, për sa u përket të metave të tjera, siç janë, për shembull, defektet fizike mbi të cilat personi nuk ka kontroll, është e qortueshme që të flitet për to.
Sa i përket të folurit për të metat e njerëzve në mungesë të tyre, me arsyetimin se nuk po gënjehet, kjo është përgojim (gibah) i ndaluar. Nuk lejohet të përfshihesh në biseda të tilla ose të flasësh për një person në mungesë të tij duke përmendur gjëra që ai nuk i pëlqen, përveçse kur ekziston një nevojë për këtë, siç është paralajmërimi i atyre që dëshirojnë të kenë marrëdhënie ose të bëjnë tregti me të, apo raste të ngjashme.
Nëse nuk ekziston ndonjë nevojë e tillë, parimi bazë është se përgojimi është i ndaluar. Nuk lejohet të flitet për një person në mungesë të tij dhe të thuhen gjëra që ai nuk do të dëshironte të përhapeshin ose të përmendeshin për të.
Dobia e dukshme është një koncept i njohur në Sheriat. Sheriati islam urdhëron arritjen dhe plotësimin e dobive, si dhe eliminimin dhe pengimin e të këqijave. E gjithë çështja e përballjes me njerëzit për të metat e tyre, qoftë përmes qortimit të ashpër apo këshillimit të butë, përcaktohet në bazë të dobisë së pranueshme sipas Sheriatit.
Duhet të përdoret ajo mënyrë që pritet të jetë më e efektshme për ta këshilluar personin dhe për ta nxitur atë që ta pranojë këshillën. Duhet të kihet parasysh se mirësia dhe butësia janë të lavdërueshme në të gjitha çështjet. Butësia e zbukuron çdo gjë me të cilën shoqërohet dhe e shëmton çdo gjë nga e cila largohet.
Parimi bazë është që muslimani t’i këshillojë njerëzit dhe t’u drejtohet atyre me mirësi dhe butësi, përveçse kur arritja e një dobie të pranueshme sipas Sheriatit kërkon veprimin ndryshe.
Sa i përket pyetjes suaj për llojet e hipokrizisë, ne i kemi shpjeguar ato në fillim të përgjigjes. Pohimi për të cilin pyetët në fund të pyetjes suaj nuk është i vërtetë në mënyrë absolute. Kjo çështje bën pjesë në urdhërimin për të mirë dhe ndalimin nga e keqja. Ajo kërkon urtësi, shqyrtim të pasojave dhe përdorimin e mjeteve që kanë më shumë gjasa ta nxisin personin të cilit i drejtohet këshilla që ta pranojë qortimin dhe të reagojë ndaj tij.
Sa i përket preokupimit me nxjerrjen në pah të gabimeve dhe të metave të njerëzve, kjo është e qortueshme. Përkundrazi, secili duhet të merret me të metat dhe mangësitë e veta dhe të përpiqet t’i përmirësojë ato.
Allahu e di më së miri.
Burimi: islamweb.net/ Solli në gjuhën shqipe pergjigje.net
