Pyetje:
Es-selamu alejkum. Unë jam nga India dhe kam filluar një biznes të ri me një mik hindu, ku shesim lloje të ndryshme perimesh, shkopinj aromatikë etj., varësisht nga kërkesat e tregut. Miku im është ai që i blen dhe i shet produktet, ndërsa unë vetëm investoj paratë e mia dhe mbaj llogaritë e fitimit dhe humbjes së biznesit. Gjatë festave hindu, rritet kërkesa për kokosa dhe shkopinj aromatikë, pasi ata i përdorin për lutje ose për t’ia ofruar zotave të tyre. Nëse unë i furnizoj me kokosa gjatë këtyre festave, a bëj mëkat? Ju lutem më këshilloni se çfarë duhet të bëj, pasi ka shumë festa hindu, të mëdha e të vogla, pothuajse çdo muaj.
Përgjigje:
Falënderimet dhe lavdërimet i takojnë Allahut, Zotit të botëve. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut dhe se Muhamedi ﷺ është robi dhe i Dërguari i Tij.
Nuk lejohet shitja e gjërave që jobesimtarët i përdorin në ritualet e tyre fetare të kota, si p.sh. temjanin, shkopinjtë aromatikë apo çdo gjë tjetër që ata e ofrojnë për idhujt e tyre ose e përdorin gjatë adhurimeve të tyre, sepse kjo përbën ndihmë në mëkat.
Ndërsa për shitjen e ushqimeve apo pijeve të lejuara që ata i konsumojnë gjatë festave të tyre, por që nuk përdoren drejtpërdrejt në ritualet e tyre, mendimi më i saktë është se kjo është e papëlqyer (mekruh).
Në librin El-Fetaua el-Fikhijje el-Kubra të Ibn Haxher el-Mekkij رحمه الله thuhet:
“(U pyet:) Cili është gjykimi për shitjen e gjërave si mishi apo myshku një jobesimtari, nëse shitësi mysliman e di se ai do ta përdorë për ta lyer idhullin e tij? Ose shitja e një kafshe një jobesimtari luftëtar, nëse dihet se ai do ta therë në mënyrë të ndaluar dhe do ta hajë mishin e saj? (Ai u përgjigj:) Të dyja shitjet janë të ndaluara, siç kanë treguar dijetarët, sepse nuk lejohet që një mysliman të shesë diçka që e di se do të përdoret për një vepër mëkati. Lyerja e një idhulli dhe ngrënia e mishit të një kafshe të therur në mënyrë të ndaluar janë mëkate të rënda, madje edhe për ta, sepse mendimi më i saktë është se jobesimtarët janë gjithashtu të ngarkuar me urdhëresat dhe ndalimet e Sheriatit. Prandaj, nuk lejohet t’i ndihmosh në asnjë vepër që përbën shkelje të Sheriatit, qoftë edhe nëpërmjet shitjes së asaj që përdoret për të. Në këtë rast, ta dish ose të jesh i bindur se blerësi do ta përdorë mallin për diçka të ndaluar, konsiderohet e njëjtë në gjykimin fetar.” [Fund i citimit]
Në Hashijet ed-Dusuki thuhet:
“Është e papëlqyer për ne që t’u shesim jobesimtarëve ushqim apo sende të tjera si rroba, qiradhënien e kafshëve, anijeve apo ngjashëm, për t’i përdorur gjatë festave të tyre fetare.” [Fund i citimit]
Shejhul-Islam Ibn Tejmije رحمه الله ka thënë:
“Nëse ajo që blejnë përdoret drejtpërdrejt në veprën e ndaluar, si p.sh. kryqi, degët e palmës, ujë pagëzimi, temjani, therja e kurbaneve për dikë tjetër përveç Allahut, apo ndonjë figurë, atëherë nuk ka dyshim se është e ndaluar shitja e tyre. E njëjta gjë vlen edhe për shitjen e lëngut të rrushit për të bërë verë ose ndërtimin e një kishe për ta. Ndërsa për ushqimet, pijet dhe rrobat që ata i përdorin gjatë festave të tyre, parimet themelore të shkollës së Imam Ahmedit dhe të të tjerëve tregojnë se kjo është e papëlqyer (mekruh).”
[Fund i citimit – Iktidha es-Sirat el-Mustekim li-Mukhalefeti Ashab el-Xhahim]
Gjithashtu, është më e udhës për një mysliman të mos hyjë në partneritet tregtar me jobesimtarë. El-Buhutij رحمه الله ka thënë në Keshaf el-Kina‘:
“Është e papëlqyer për një mysliman të bëjë ortakëri me një magjistar, pagan apo ndonjë jobesimtar tjetër që adhuron diçka përveç Allahut të Lartësuar. Mendimi më i saktë është se kjo është e ndaluar, edhe nëse myslimani është ai që ka dorë të lirë në drejtimin e biznesit. Imam Ahmedi është pyetur për ortakërinë me një magjistar dhe ka thënë: ‘Nuk më pëlqen që ai (myslimani) të përzihet dhe të bëjë tregti me të, sepse ai e konsideron të lejuar atë që myslimani e konsideron të ndaluar.’” [Fund i citimit]
Allahu e di më së miri.
Burimi: islamweb.net / Solli në gjuhën shqipe pergjigje.net/
